W Polsce państwowa emerytura przysługuje osobom, które osiągnęły wiek emerytalny oraz opłacały przez lata pracy ubezpieczenie emerytalne. Emerytura zależy od wysokości kapitału zgromadzonego przez całe życie. Środki pieniężne można gromadzić w 3 filarach, na które dzieli się polski system emerytalny.
Filar pierwszy stanowi Fundusz Ubezpieczeń Społecznych obsługiwany przez ZUS. Obowiązuje w nim system redystrybutywny tj. składki odprowadzane przez osobę zobowiązaną do ubezpieczenia emerytalnego trafiają do wspólnej puli, z której ZUS wypłaca bieżące świadczenia dla osób, którym przysługują one w danym momencie. System I Filaru bazuje na tzn. umowie pokoleń czyli młodsze pokolenia finansują emerytury starszym.
Filar drugi to sektor Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE). Fundusze powstały po reformie systemu emerytalnego z 1999 roku. Działają w systemie kapitałowym, który oznacza, że osoba zobowiązana do ubezpieczenia emerytalnego, odkłada składki, które są gromadzone na oprocentowanych rachunkach bankowych. W momencie osiągnięcia wieku emerytalnego osoba ta będzie mogła dysponować całym kapitałem wraz z odsetkami lub też comiesięcznymi świadczeniami z odsetek od kapitału, wypłacanymi dożywotnio.
Filary I i II są obowiązkowe, tymczasem filar III jest dobrowolny. III filar systemu emerytalnego obejmuje pracownicze programy emerytalne (PPE) i indywidualne konta emerytalne (IKE). W trzecim filarze znajdą się wszelkie dobrowolne formy oszczędzania na emeryturę np. fundusze inwestycyjne czy ubezpieczenia na życie.
W Polsce istnieje kilka rodzajów ubezpieczeń obowiązkowych. Jednym z nich jest ubezpieczenie emerytalne. Obowiązkiem posiadania ubezpieczenia emerytalnego jest objęta każda osoba wykonująca zawód. Ubezpieczenie emerytalne ubezpiecza nas od utracenia możliwości wykonywania zawodu spowodowanej wiekiem. Pod tymi słowami ukrywa się dobrze wszystkim znany mechanizm, comiesięcznego wypłacania części zgromadzonych przez nas w ciągu lat pracy środków finansowych. Aby zabezpieczyć sobie bezpieczną jesień życia, dobrze jest ulokować owoce swojej pracy w dobrym funduszu emerytalnym. Dobrymi elementami na które warto zwrócić uwagę przy wyborze OFE jest wartość aktywów oraz liczba uczestników. Pierwszy to ilość pieniędzy jakie posiada fundusz – im większa, tym lepiej pomnaża on zaufany mu majątek i ma też lepsze możliwości w dalszym jego powiększaniu. Drugi to ilość osób, która zaufała temu funduszowi. Im większa, tym większa stabilność i gwarancja, że nasze pieniądze przetrwają bezpiecznie do naszej emerytury.
System emerytalny oznacza samodzielny oraz wyodrębniony podsystem w zakresie ubezpieczeń społecznych. Jego zadanie polega na zagwarantowaniu uzgodnionego poziomu bezpieczeństwa finansowego, gdy nastąpi zakończenie aktywności zawodowej. Inaczej mówiąc, ubezpieczenie emerytalne dotyczy praktycznie każdego człowieka, który podczas okresu produkcyjnego odkłada co miesiąc należną składkę, następnie po osiągnięciu wieku emerytalnego nabywa prawo do otrzymywania emerytury. Niestety, już dzisiaj widać, że to nie będzie takie proste, co w dużej mierze wynika z poważnej niewydolności finansowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast prognozy na ten temat prezentowane przez różnych ekspertów niejednokrotnie podkreślają, że w przyszłości może zabraknąć odpowiednich środków finansowych na emerytury. Wprawdzie nieustająco poszukuje się wyjścia z tej trudnej sytuacji, lecz na razie nic konkretnego jeszcze nie przedstawiono. Zatem zupełnie nie wiadomo, jak to jeszcze będzie wyglądało w przyszłości.
Ubezpieczenia emerytalne są odprowadzane od każdego zatrudnionego na umowę o pracę w postaci określonego procentu od osiąganego wynagrodzenia. Część tej składki jest przekazywana dla ZUS, co stanowi pierwszy filar. Druga część, mniejsza, zostaje przekazana do wybranego zakładu ubezpieczeniowego przez pracownika, co oznacza drugi filar. Oba filary są obowiązkowe. Chociaż w drugim przypadku ubezpieczony może dokonać wyboru, do którego Otwartego Funduszu Emerytalnego chce być zapisany, gdy podejmuje się swojej pierwszej pracy. Istnieje jeszcze trzeci filar, który jest dobrowolny. To oznacza, że każdy sam podejmuje decyzje, czy w ogóle do niego przystąpić i na jakich warunkach to zrobić. Ponadto zdarzają się sytuacje, gdy ktoś podejmuje się indywidualnego ubezpieczenia emerytalnego, w szczególności gdy nie wierzy, że dwa pierwsze filary są w stanie zagwarantować mu godziwych świadczeń emerytalnych. No cóż, sytuacja Powszechnych Towarzystw Emerytalnych nie wygląda najlepiej, zwłaszcza po kryzysie finansowym.
W ramach ubezpieczeń społecznych można wyróżnić ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. Ubezpieczenie emerytalne istnieje na wypadek pojawienia się niezdolności do pracy w wyniku starości. Inaczej mówiąc, chodzi o to, że to jest sposób zapewnienia sobie dochodu w chwili odejścia z pracy zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego. Dotyczy to osób opłacających składkę na ubezpieczenie emerytalne. Natomiast wysokość składki jest uzależniona od osiąganego wynagrodzenia z pracy. Z kolei okres opłacania składki decyduje o nabyciu prawa do świadczenia. To tak mniej więcej wygląda w teorii; w praktyce to już nie jest takie oczywiste, jako że Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) nęka wiele problemów, przede wszystkim finansowych. Tak więc pomimo rzetelnego opłacania składki przez te wszystkie lata pracy, przeciętny zjadacz chleba nie ma gwarancji, że dostanie to, co mu się prawnie należy. A przeprowadzenie reformy nie bardzo poprawiło sytuację na rynku ubezpieczeń emerytalnych.